Posts Tagged With: Yunan

Bubulina

Zorba’nın sevgilisine taktığı isim olan ‘Bubulina’nın, 1821 Yunan savaşında çarpışmış bir kadın kahramanın ismi olduğunu öğrendim. Laskarina Bouboulina, Yunan deniz komutanı ve Rus deniz donanması amirali imiş. 

Reklamlar
Categories: Edebiyat, Tarih | Etiketler: , , , , , , , , | Yorum bırakın

Anya, Hanya, Konya, Gonya

‘Hanya’yı Konya’yı görmek’ olarak bildiğimiz sözdeki ‘Hanya’nın Girit adasında olduğunu öğrendim. Yani TDK gibi bir kaynakta izine rastlayamasam da bu Hanya’nın o Hanya olması olasılığı çok yüksek. Hanya (Hania / Χανιά / Chania), Girit adasının ikinci büyük kenti. Geçmişte daha da kıymetli bir yerleşim bölgesiymiş. 1600’lü yılların ortalarından 1900’e kadar Osmanlı var adada (Balkan Savaşları ardından Yunanistan’a geçiyor). Dolayısıyla herhangi bir sözde Hanya ilinin geçmesi çok doğal. Hatta Konya kısmı için de “aslında o Konya değil” diyenler mevcut, ki açıklamalar oldukça mantıklı. Hanya nere Konya nere… Konya olarak evrilmiş olan mekan için Girit’in yönetim merkezi ve en büyük kenti Heraklion olabilir diyen var. Heraklion’un eski adı ‘Kandiye’ imiş. Daha da mantıklı gelen bir başka açıklamaya göre ise, bu sözde geçen o yerin ismi ‘Gonia’ olmalı çünkü Hanya’ya 25 kilometre mesafede bulunan Gonia isminde bir yer var. Gonia’da da bir manastır var ve yerel tarih için çok çok önemli rol oynamış bu manastır. Gonia, koca Girit adasının batı ucunda ‘köşede’ kalan bir sahilde olduğu için konumu önem arz ediyor. Hanya kuşatmasında Türkler işgal ediyor mesela manastırı. Sıkça da tahrip ediyorlar. Ayrıca dönem dönem Gonia Manastırı isyancı grupların üssü haline geliyor. Girit asileri hep bu manastırda konuşlanarak örgütlenmiş. Girit’in büyük direniş hareketleri bu manastırda planlanıyor en önemli gizli devrim örgütlerince. Hatta son büyük eylemleri de yine Gonia Manastırının sahilinden başlatılıyor. (Kaynak: My Crete Guide)

Asilere sığınak olan, bu yüzden de sıkça saldırılara maruz kalan bu cennet ve cehennem köşesi adını da köşede bulunmasından alıyor. Yukarıda dediğim gibi, Girit adasının batısında önemli bir köşeyi tutuyor Gonia. Matematikte kullandığımız ‘gönye’ de Yunanca ‘gonia’ kelimesinden geliyor; yani ‘köşe, açı’ anlamında kullanılan sözcükten. Gördük mü şimdi Hania’yı Gonia’yı?

 

Categories: Dil, Seyahat, Tarih, İnanç | Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Yorum bırakın

Girit

En büyük Yunan Adasının Girit olduğunu öğrendim.

Categories: Coğrafya | Etiketler: , , , , , | Yorum bırakın

Güneşin Adası

Rodos’a ‘Güneşin Adası’ dendiğini öğrendim. “Berrak gökyüzü, turkuazdan laciverte bir renk skalası sergileyen denizi, yüksek dalgalarıyla ve neredeyse her zaman güneşli oluşuyla bu ismi zaten hak ediyor” diyor Glimpses of the World ve ekliyor: “ama bu ismi almasının tek nedeni bu değil elbet.” Yunan mitolojisine dayanan öyküyü bu blogdan aktarıyorum:

“Zeus, devleri yenip de yeryüzünün efendisi olunca, dünyayı Olympos’un görkemli tanrıları arasında pay etmeye karar verir. Ancak paylaştırma işini gece yaptığı için ve Güneş Tanrısı Helios tabii ki o sırada orada olmadığı için, bu tanrının ismini de dahil etmek kimsenin aklına gelmez. Dolayısıyla bölüşüm işleminin dışında bırakılmış olur ve kendine ait toprak elde edemez. 

Sabah Zeus’a varır ve bu adaletsizlikten yakınır. Kendisi Zeus’un favorilerinden olduğu için ‘denizden gelecek ilk kara parçası’ ile ödüllendirilme sözü verilir. Konuşurlarken derin mavi sulardan çok güzel, çiçeklerle bezeli bir ada belirir.
Mutlulukla dolan Helios, adayı kendi aydınlığıyla yıkar ve Ege Denizinin en sevimli adalarından birine çevirir. Deniz Tanrısı Poseidon’un kızı Rodos’u görür görmez güzelliğine vurulduğu için bu peri ile evlenir ve topraklarına yerleştirir.”

Kaynak: Glimpses of the World

Categories: Kültür, Seyahat, İnanç | Etiketler: , , , , , , , , , | 1 Yorum

Mastorluk Üzerine Master

‘Mastor’ kelimesinin ‘master’ ile aynı kökenden geldiğini öğrendim. Yani ‘magister’ kelimesinden. Latincede bu sözcük usta demekmiş. Ayrıca, saygı gösterilen kişiler için kullanılırmış.

Bizdeki en yaygın kullanımıyla ‘master’ (mastır) kelimesi yüksek lisans ile aynı anlama gelmektedir.

Rumca kaynaklı argo bir kelime olduğu söylenen ‘mastor’ lafını ise büyüklerimiz içen kişiler için kullanırdı. Zaten TDK‘ya göre ‘mastor’ çok sarhoş demek. ‘Mastor olmak’ sözünü ise ‘esrar içerek kendinden geçmek’ olarak vermiş. Yunan için ‘meyhaneci’ anlamına da gelirmiş ‘mastor’.

Categories: Dil | Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , | 2 Yorum

Hakaret Söylemleri

“Yahudi’ye güveneceğine yılana güven, Yunan’a güveneceğine Yahudi’ye güven, ama Ermeni’ye asla güvenme” şeklinde bir söz olduğunu öğrendim. Bazı kaynaklarda Fransız atasözü olarak açıklanıyor.

Bizim hakkımızda da bu tür sözler olduğunu biliyoruz tabii. En basitinden “Türk gibi başla, Alman gibi bitir” sözü. Ya da bilinen diğer biçimiyle “Türk gibi başla, Alman gibi çalış, İngiliz gibi bitir”. Başlamadaki şevkimizi bitirme sebatı olarak da gösteremediğimizin ima edilmesi çok da hoş değil tabii ama maalesef daha sevimsizleri de var.

Hakaret söylemleri için kaynak: insults.net

Categories: Ülkeler, Dil, Edebiyat, Kültür, Tarih | Etiketler: , , , , , , , , , , , | Yorum bırakın

Maymun Olmuş

Birinci Dünya Savaşı başladığı sıralarda Yunanistan Kralı olan Aleksandros’un maymun ısırması sonucu öldüğünü, yani daha fazla Anadolu toprağı alma planları yapmakta olan kralın ölümüne bir maymunun sebep olduğunu öğrendim. Maymun olmuş yani.

 

Categories: Hayvan, Sağlık, Tarih | Etiketler: , , , , , , , | Yorum bırakın

Först Leydinin İzmirli Eşi

Kennedy’nin hanımı Jackie ile evlenmiş Yunan işadamı ve armatör Aristotle Onassis’in İzmirli olduğunu öğrendim. Mübâdil imiş.

Categories: Tarih | Etiketler: , , , , , , , , , , , | Yorum bırakın

Kukumav

Kukumav olarak bildiğimiz baykuş türünün nesli tükenmekte olan hayvanlar listesinde bulunduğunu öğrendim. Bu kahverengi üzerine beyaz lekeleri olan küçük baykuş türü her ne kadar çeşitli kültürlerde ölümü çağrıştırsa da, eski Yunan’da tanrıça Athena’nın, dolayısıyla aklın ve bilginin sembolü olmuştur. Demek ki kukumav kuşu gibi oturanlara da ihtiyacımız var.

 

 

Categories: Edebiyat, Ekonomi, Hayvan, Kültür, Sanat, İnanç | Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , | 2 Yorum

Üsteğmen Seyfettin

Genç yaşta ölen yazar Ömer Seyfettin’in aynı zamanda subay olduğunu, Balkan Savaşı sırasında orduda görev aldığını ve Yunanlılar tarafından esir alındığını öğrendim. Bazı öykülerini esareti sırasında kaleme almış.

Categories: Edebiyat, Tarih | Etiketler: , , , , , , , , , , | Yorum bırakın

Mondros

Yıllarca şartını-şurtunu ezberlemeye çalıştığımız ama anlamlandıramamış liseliler olarak hakkında hiçbir şey öğrenemediğimiz Mondros Ateşkes Antlaşmasının burnumuzun dibinde imzalandığını öğrendim. Büyük olasılıkla Montrö ile karıştırdığım için hep uzaklarda olduğunu hissettiğim Mondros Limanı, Ege Denizindeki Limni (Limnos) Yunan Adasında imiş ve o ezberleyemediğimiz şartlar, bu limanda bir savaş gemisinin içinde kabul edilmiş. Keşke biraz ilişkilendirebilseymişiz bir şeyleri…

Categories: Coğrafya, Tarih | Etiketler: , , , , , , , , , , , | 1 Yorum

Hijyen

‘Hijyen’ sözcüğünün Yunan Tanrıçası Hygieia’dan (Hygeia) türediğini öğrendim. Aynı zamanda Roma mitolojisinde de aynı isimle yer alan Hygieia, sağlık ve temizlikten sorumlu tanrıça imiş. Sağlıklı ve iyi yaşama sanatını ve bedene iyi bakmayı ifade eden sözcüğün sıfat olarak Aristo tarafından kullanıldığı söyleniyor.

Categories: Dil, Kültür, Sağlık | Etiketler: , , , , , , | Yorum bırakın

Yunan Tohumu

Kısaca ‘Kleopatra’ olarak bildiğimiz Mısır’ın Son Firavunu (Hükümdarı) VII Kleopatra’nın Yunan kökenli olduğunu öğrendim. Yönetime geldiklerinde Kleopatra onsekiz, tahtı paylaştığı erkek kardeşi ise on yaşındaymış. Tahtı, yönetimi kaptırmamak ve soyu Mısırlılarla karıştırmamak için ilk evliliğini bu kardeşiyle yapan Kleopatra sonraki yıllarda Sezar ve ‘Mark Antony’ (şarkıcı olan değil) ile aşk yaşıyor. Kısa boylu ve kemerli burunlu olduğu kesin bilgi. Öte yandan gerçekten güzel olup olmadığı yıllarca tartışıladursun, daha küçücük yaştayken sıkıntıdaki bir devleti devralıp iyi işler çıkardığı ortada. Baştan çıkarmak suretiyle politika yapıp ülke yönettiği söylenen Kraliçenin İÖ 69 yılında doğmuş olması da manidar tabii. Ama sanılanın aksine sadece baştan çıkarıcı kedicik tavırlarıyla değil entellektüel ve kültürel birikimi, zekası ve becerisiyle başarıyı elde etmiş. Dokuz dil bilmesi de cabası (7 ve 12 diyen kaynaklar da var). Sevdim ben bu Kleopatra’yı!

Categories: Ülkeler, Dil, Tarih | Etiketler: , , , , , , | 2 Yorum

WordPress.com'da Blog Oluşturun.

%d blogcu bunu beğendi: