Posts Tagged With: Çerez

Maraş Cipsi

‘Maraş cipsi’ denen bir atıştırmalık olduğunu, tarhanadan yapıldığını ve çerez gibi yemek istenmezse çorbaya da dönüştürülebildiğini öğrendim. Yani kıtır kıtır tarhana çorbası yiyorsunuz gibi bir şey anladığım kadarıyla 🙂

Reklamlar
Categories: Seyahat, Yiyecek | Etiketler: , , , , , , , , | 4 Yorum

Fıstıklara Fıstık

Sırpça, Boşnakça, Hırvatça dillerinde ‘kikiriki’ sözcüğünün ‘yer fıstığı’ anlamına geldiğini öğrendim. Antalya’da kıyafet satan mağaza var bu isimde. Kikirikilere kikirikiiiii!

Categories: Dil, Seyahat, Yiyecek | Etiketler: , , , , , , , , , , , | 3 Yorum

Sar Bedeni Bedene

“Çıt çıt çıt çıt çedene de sar bedeni bedene” sözleriyle başlayan ve neredeyse her Türk’ün bildiğini düşüneceğim kadar eski ve ünlü Yozgat türküsünde geçen ‘çedene’ sözcüğünün gerçekten çıt çıt yenen bir atıştırmalık olduğunu öğrendim. Bugün bir televizyon programında tatlı yapımında kullanıldığını izlediğim bu minik taneleri araştırdığım zaman, az-buz değil, ülkemin oldukça geniş bir kesiminde de (Yozgat, Sivas, Elazığ, Giresun, Güneydoğu) zevkle tüketilmekte olduğunu gördüm. 

Ben neden bilmiyormuşum acaba diye merak etmekten kendimi alamadım tabii ama kavurgası ve pestili ve hatta kahvesi de yapılan bu bitki hakkında gayet ilginç gerçekler de öğrendim. Bir kere, çedene denen şey kenevir tohumuymuş ve anladığım kadarıyla, dişi kenevir uyuşturucu ana malzemesi olduğu için halk tarafından kontrolsüz ekimi yasakmış. Öte yandan, Anadolu adetlerinde yeri varmış çedenenin. Ayrıca, çok faydalı olduğu ve kanser dahil çeşitli hastalıklardan koruduğunu savunan tıp uzmanları da var. Ancak bu noktada, aynı bitkinin farklı iki türünden bahsedildiğini söyleyen de var, uyuşturucuyu elde etmek için bitkiyi işlemek gerektiğini (yani o niyette olmak gerektiğini) söyleyen de.

Kimi ülkede serbest bırakılan kenevir bir çok ülkede de ciddi anlamda yasak. Okuduğum kaynaklarda tohumların kuş yemi olarak satıldığı bilgisi de yer aldığı için ülkemdeki durumu tam olarak çözemedim. Ama belli ki, daha serbest olduğu zamanlarda, köylerde zaten rahatlıkla kendiliğinden yetişen bu bitkinin saplarından köylünün bildiği yöntemlerle sapasağlam çuvallar üretilir, çırpılması suretiyle elde edilen taneleri de kavrulup yenirmiş. Ha… kavurmadan yenirse, belli bir miktar tüketildikten sonra yarattığı hisle ‘sar bedeni bedene’ kıvamına geçilirmiş demek ki 🙂

Ekin ektim çöllere de biçtirmedim ellere
Onbeşinde yar sevdim de sezdirmedim ellere
Çıt çıt çıt çıt çedene de sar bedeni bedene
Dünya dolu yar olsa da alacağım bir tane

Bu arada, kaynaklarda geçen sözcük kullanımı konusunda ciddi bir kargaşa olduğunu söylemeden de geçemeyeceğim. Örneğin çedene ile menengiçin aynı olduğu söyleniyor ama karşıma çıkan resimler birbirinden farklı. Kenevir ve kendir de aynı bitkiyi anlatıyormuş gibi kullanılsa da bazı kaynaklar ikisinin aynı aileden gelen farklı bitkiler olduğunu söylüyor. Bunlar da konunun net anlaşılmasını engelliyor. Kesin olan bir şey varsa, türküde geçen çedenenin çerez gibi çıtır çıtır yenen bir yiyecek olduğu.

 

Yozgatlı bir gazetecinin çedeneye dair anıları: Mustafa Topaloğlu (Yozgatmuhabir)

Çedenenin faydaları: Prof. Dr. Halil Bahçecioğlu (Haberturk)

Dr Mehmet Öz anlatıyor: Dr Oz Show (Vidivodo)

Kenevirin yararları: 1Organik

Kenevir Helvası: Refika

Categories: Dil, Doğa, Hayvan, Kültür, Müzik, Sağlık, Seyahat, Yiyecek | Etiketler: , , , , , , , , , , , | Yorum bırakın

WordPress.com'da ücretsiz bir web sitesi ya da blog oluşturun.

%d blogcu bunu beğendi: